Insights
De Belgische agrovoedingssector heeft een enorm circulair potentieel. Maar is de cirkel al rond, of biedt onze voedingsketen nog meer mogelijkheden?
De voedingsindustrie is de grootste industriële sector van België. De sector realiseert een kwart van de totale omzet én is de belangrijkste industriële werkgever van ons land (21 % van alle jobs), zo berekende Fevia, de federatie van de Belgische voedingsbedrijven. Het is trouwens een echte kmo-sector: 95 % van de werkgevers stelt minder dan 100 werknemers tewerk.
Voedselproductie is een kringloop
De sector is een economisch zwaargewicht. Legt ze ook op circulair vlak zijn volle gewicht in de schaal? Het agrovoedingscomplex heeft het voordeel dat organische reststromen uitermate geschikt zijn voor valorisatie in voeding voor mens of dier, als hernieuwbare bron van energie of als bodemverbeteraar. Fevia stelt zelfs dat bijna 100 % van de organische nevenstromen afkomstig uit de Belgische voedingsindustrie een tweede (of derde) leven krijgen.
Kies de juiste parameters
De voedingsindustrie heeft dus een enorm circulair potentieel. Internationaal onderzoek 2025 zoomde dieper in op de strategieën die bedrijven binnen de mondiale agrovoedingsketen gebruiken om circulair te werken. Conclusie: er is al vooruitgang, maar ondernemingen zijn nog niet voldoende vertrouwd met het kiezen van de juiste meetbare doelen. Door haalbare en concrete parameters te bepalen, kan je als voedingsbedrijf je circulaire prestaties beter opvolgen en verbeteren.
Het verlengen van de levensduur van je product is in de voedingsindustrie niet altijd mogelijk, maar er zijn heel wat andere topics waar je mee aan de slag kunt.
Enkele voorbeelden:
1. Kies grondstoffen uit regeneratieve landbouw
Grondstoffen afkomstig van boeren die werken volgens de principes van kringlooplandbouw vormen de basis voor een echt circulair product. Agro-ecologische of regeneratieve landbouw is geen label, maar wel een missie om bij het verzorgen van planten of dieren kringlopen te sluiten.
Inzetten op biodiversiteit en bodemgezondheid, minder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest, inzetten op kwaliteitsvol mest van lokale veeteelt, reststromen valoriseren in veevoeder, … zijn de basisprincipes. Organisaties als Farming for Climate vzw, Cultivaé en House of Agroecology begeleiden landbouwers bij deze transitie en verbinden hen met ketenpartners die mee willen groeien.
2. Breng nevenstromen in kaart en valoriseer ze
Tal van initiatieven ondersteunen bedrijven in de agrovoedingsketen. Waloval, een project dat deel uitmaakt van Circular Wallonia, onderzoekt bijvoorbeeld het potentieel van nevenstromen uit tarwezemelen, koolzaadschroot, brouwgerst en appelschillen. Het project werkt ook aan het wegnemen van wettelijke belemmeringen en verkent mogelijkheden om gebruikte grondstoffen opnieuw in de waardeketen in te brengen.
Voorbeelden:
Geen idee hoe je die samenwerkingen op poten zet? Lees meer op Afval voor de ene, grondstof voor de andere - Circulaire economieDe circulaire economie is een herstellende en regeneratieve economie. Ze vrijwaart de waarde van producten, materialen en hulpbronnen in de economie door een slim productontwerp te koppelen aan hergebruik en/of gedeeld gebruik..
3. Voorkom voedselverspilling
Zowel bedrijven als consumenten hebben een verantwoordelijkheid als het om het tegengaan van voedselverliezen gaat. Als kmo is een goede planning, een slim aankoopbeleid en een efficiënt voorraadsysteem cruciaal. Wees creatief met restjes en hou een overzicht bij van wat weggegooid wordt en gebruik die inzichten om bij te sturen. Informeer je bij bedrijven en organisaties die elke dag bezig zijn met het tegengaan van voedselverliezen.
Initiatieven als Waste Warriors en Happy Hours Market bijvoorbeeld zorgen ervoor dat voeding die op de afvalberg dreigt te belanden maar perfect eetbaar is, toch zijn weg vindt naar de consument.
Meer informatie over circulair werken in de voedingssector vind je op Voeding - Circulaire economie.
