Projecten: ecodesign (FOD Volksgezondheid)
Okret brengt kleding opnieuw in omloop, herstelt of herwerkt artikelen en geeft onverkoopbare stukken via upcycling een nieuw leven. Het initiatief maakt circulair ondernemen concreet, schaalbaar en transparant, en helpt modebedrijven hun waardeketen fundamenteel te herdenken.
De textielsector behoort tot de meest vervuilende industrieën ter wereld. Dat is grotendeels te wijten aan het fast fashion-model met zijn snelle productieritmes, massaproductie aan lage prijzen en kledingstukken die nauwelijks worden gedragen. Het resultaat? Structurele overproductie en een torenhoge afvalberg.
Het project Okret, opgericht door een Antwerpse onderneming die gespecialiseerd is in recommerce in de modesector, wil dat model veranderen. Recommerce verwijst naar de doorverkoop van tweedehandsproducten (vaak nagekeken of opgeknapt) om hun levensduur te verlengen en verspilling te beperken. Het team registreert elk product, organiseert retourstromen en verzamelt systematisch data.
Resale, repair, remake
Okret ontwikkelde een uniek en praktisch systeem dat vier elementen combineert:
Het project begeleidt ondernemingen bij de integratie van recommerce in hun bedrijfsmodel. Concreet gaat het om:
Wanneer klanten kleding of schoenen terugbrengen, bij winkels die zich hebben aangesloten bij het initiatief, krijgt elk stuk een unieke QR-sticker. Medewerkers registreren de staat en relevante kenmerken in een digitale applicatie en bepalen zo of het artikel geschikt is voor verdere verwerking binnen de circulaire keten. Op basis van die registratie kiezen zij de meest geschikte vervolgstap.
Sommige artikelen gaan naar het tweedehandsaanbod van het merk. Andere worden hersteld of omgevormd tot een nieuw product, bijvoorbeeld door upcyclingUpcycling is de omzetting van afval in producten van hogere kwaliteit. van onverkoopbare stukken, bestaande modellen of ingezamelde textielresten. Die herwerkte items komen daarna opnieuw in omloop via Remode, de circulaire studio en winkel van Okret. Wanneer hergebruikHergebruik is elke activiteit waarin stoffen, materialen of producten die geen afval zijn, opnieuw voor hun oorspronkelijke toepassing worden gebruikt. niet langer mogelijk is, gaat het artikel naar recyclageRecyclage is elke vorm van valorisatie die (ook organisch) afval omzet in stoffen, materialen of afgewerkte producten, al dan niet met hun oorspronkelijke functie.. Zo krijgt elk stuk een passende bestemming en blijft materiaal zo lang mogelijk in circulatie.
De applicatie centraliseert de info en maakt die toegankelijk voor retailer, logistieke partner en herstelatelier. Ze wordt onder meer uitgerold in de winkels van Torfs, waar medewerkers de tool gebruiken om retourartikelen te registreren en de juiste vervolgstap te bepalen.
Data als hefboom voor beter ontwerp
Een belangrijk onderdeel van het model is de analyse van data. Door systematisch bij te houden welke producten terugkomen en in welke staat, krijgen merken inzicht in slijtagepatronen, materiaalkeuzes en herstelkosten. Ze kunnen die informatie gebruiken om hun ontwerp- en productieprocessen te verbeteren. Transparantie en traceerbaarheidDe traceerbaarheid is het vermogen om een product in zijn volledige keten te volgen, van de toelevering van de grondstoffen, de productie en het verbruik tot de afdanking, zodat men weet wanneer, waar en door wie het product gemaakt is. van producten helpen ondernemingen zo slimmere keuzes te maken en vormen een strategisch hulpmiddel in plaats van een bijkomende verplichting.
De aanpak sluit ook aan bij de Europese Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR). Merken moeten volgens die regels producten duurzamer ontwerpen en zullen in de nabije toekomst via een digitaal productpaspoort informatie over hun product beschikbaar moeten stellen.
Door nu al systematisch productdata te verzamelen en te gebruiken, bereiden ondernemingen zich actief voor op die toekomstige verplichtingen.
Verder voorziet ESPR in een geleidelijke invoering van een verbod op de vernietiging van onverkochte kleding en schoenen, waaronder retours en stocks, waarbij het platform ook een interessante partner kan zijn om die artikelen weer in omloop te brengen.
Samenwerking en federale ondersteuning
Okret combineert praktijkervaring uit de modesector met academische expertise, onder meer via samenwerking met KU Leuven en de Flanders Business School.
Dankzij de ondersteuning van de FOD Volksgezondheid via het Belgium Build Back Circular (BBBC)-investeringsfonds kan het project zijn circulaire aanpak in de praktijk verder ontwikkelen en verfijnen.
