Gebruikte fietsen upgraden voor schone en betaalbare mobiliteit
Het project geldt als een inspirerend voorbeeld omdat het een innovatieve mix biedt van ecologische winst, sociale inclusie en technologische vernieuwing. Dankzij de combinatie van lokale inzameling, herstelling en sociale tewerkstelling laat Velocircular zien hoe circulaire mobiliteit in de praktijk kan werken en navolging kan krijgen in andere regio’s of sectoren.
Velocircular is een van de winnende projecten van het Belgium Builds Back Circular (BBBC) investeringsfonds, dat zich inzet voor circulaire economie. Actief in Vlaanderen, Brussel en Wallonië richt Velocircular zich op het verlengen van de levensduur fietsen en hun onderdelen. Door zo veel mogelijk te hergebruiken vermijden we dat ze te snel afgedankt worden.
Efficiënter gebruik van hulpbronnen
In België worden elk jaar ongeveer 750.000 fietsen weggegooid. Toch zijn veel van deze fietsen en onderdelen, mits de nodige zorg, nog in prima te hergebruiken. Velocircular speelt hierop in door gebruikte fietsen en onderdelen in te zamelen, te demonteren en te inspecteren, waarna bruikbare onderdelen worden hergebruikt voor reparaties en fietsen een tweede leven krijgen. Zo vermindert de vraag naar nieuwe grondstoffen, verkleint de afvalberg en wordt bijgedragen aan een lagere CO2-uitstoot.
Voor het snel screenen van de beste circulaire optie voor een afgedankte fiets ontwikkelde het partnerschap een handige AI-tool. Met deze tool kan je automatisch inschatten of het beter is om een fiets te herstellen, demonteren of recycleren, afhankelijk van de staat van de onderdelen. Daarnaast brengt het partnerschap ook de maatschappelijke en ecologische impact van de keuze voor een circulaire fiets in kaart.
Partnerschap: samen werken aan de ecologische en sociale transitie
Het Velocircular-project, gecoördineerd door Mobiel 21, is gebouwd op een sterk partnerschap dat de circulaire economie op grote schaal bevordert. Samen met partners Cyclo, Provelo, Velo en werecyrcle richt het project zich op circulaire economische activiteiten, met nadruk op reparatie en hergebruik van fietsen. KU Leuven brengt een wetenschappelijke dimensie in, door middel van onderzoek en data die het circulaire model versterken, bijvoorbeeld door de milieu-impact van hergebruik in kaart te brengen en de efficiëntie van de logistieke keten te analyseren .
De aanpak is ook ingebed in de sociale economie: bij het uit elkaar halen, schoonmaken en controleren van onderdelen krijgen mensen de kans om nieuwe vaardigheden te leren en werkervaring op te doen, vaak als opstap naar een job.
Door opnieuw te gebruiken daalt de vraag naar nieuwe, vaak ingevoerde onderdelen. Het uitgangspunt is duidelijk: recycleren is de laatste optie, hergebruik en reparatie komen altijd eerst. “Ons project is ontstaan vanuit de noodzaak om een kwalitatief en duurzaam fietsenaanbod te kunnen bieden, zodat iedereen een fiets kan aanschaffen tegen een betaalbare prijs zonder dat dit ten koste gaat van het milieu,” zegt Els Van den Broeck, projectleider bij Mobiel 21. Zo bewijst Velocircular dat betaalbare, betrouwbare en milieuvriendelijke mobiliteit perfect samengaat met sociale inclusie en dat dezeaanpak als model kan dienen voor andere circulaire initiatieven.
Federale ondersteuning
Het “Belgium Builds Back Circular” (BBBC)-fonds, waarmee de FOD Volksgezondheid circulaire innovatie ondersteunt, is een Belgisch federaal initiatief dat de overgang naar een circulaire economie stimuleert. Het fonds wordt gefinancierd via het tijdelijke EU-programma Next Generation. Dankzij deze financiering kon Velocircular sneller opschalen, investeren in de AI-tool, extra partnerschappen aangaan en de capaciteit voor inzameling en herstelling vergroten. Hierdoor kreeg een breder publiek toegang tot betaalbare, duurzame mobiliteit en vergrootte het project zijn sociale en ecologische impact aanzienlijk.
