De waarde van de lokale houtindustrie vergroten door samenwerking
Elk jaar wordt een grote hoeveelheid Belgisch hout geëxporteerd, vaak in onbewerkte staat. Voor Nicolas Spineux, lid van de coöperatie Les Copains des bois, is dat een gemiste kans. Het project SynerBois-Belgique, ontwikkeld in samenwerking met Sonian Wood Coop, biedt een alternatief: een model waarin hout lokaal in België wordt verwerkt.
Hun aanpak krijgt de steun van het investeringsfonds "Belgium Builds Back Circular" (BBBC), beheerd door de FOD Volksgezondheid. Het project zet lokale knowhow in de kijker en stimuleert samenwerking tussen verschillende actoren in de houtindustrie. Zo wordt de milieu-impact verlaagd en wordt er beter samengewerkt, buiten de klassieke concurrentielogica om.
Het SynerBois-Belgique-project kiest er bewust voor om een ander pad te bewandelen dan de technologische wedloop die wordt gedomineerd door grote internationale spelers in de traditionele houtindustrie. De partners richten zich op sociale en economische innovatie. Door verschillende actoren rond gemeenschappelijke doelstellingen samen te brengen, geven ze de voorkeur aan complementariteit boven concurrentie en staat samenwerking centraal in hun aanpak. Concreet delen de partners hun machines, gebruiken en de diensten, waardoor ze hun investeringen bundelen in plaats van elk afzonderlijk te investeren in hetzelfde materiaal. Deze vorm van synergie stelt elke partner in staat om de controle over de eigen productiemiddelen te behouden, terwijl de sector collectief sterker wordt gemaakt.
Lokale transformatie, een inspirerend model
De ambitie van het project is duidelijk: hout verwerken daar waar het groeit. Door een microverwerkingsketen op te zetten tussen Wallonië en Brussel, kunnen de partners het volledige traject beheren, van de boomstam tot het afgewerkte project. Zo kan een boom uit het Zoniënwoud of de Waalse bossen worden omgevormd tot parket, designmeubelen of bouwelementen, zonder ooit de regio te verlaten.
Door hout lokaal te verwerken, versterken de betrokken actoren hun controle over de herkomst van hout en de toegepaste bosbouwpraktijken. Deze aanpak sluit naadloos aan bij Europese EUDR-verordening, die inzet op de traceerbaarheid en duurzaamheid van houtproducten binnen de Europese markt.
Een lokale toeleveringsketen zorgt voor kortere transportafstanden, een lagere CO₂-uitstoot en het behoud van economische meerwaarde in de regio, wat de werkgelegenheid ten goede komt. Om deze positieve effecten te maximaliseren, is het belangrijk om elke stap in het proces pragmatisch te evalueren met behulp van geschikte analysetools
Van tijd om zijn model te verbeteren dankzij overheidsfinanciering
De financiële steun van BBBC bood de projectleiders de tijd om samen het model te herdenken alvorens het te implementeren. Deze periode van bezinning stelden de partners in staat hun complementariteit verder te structureren: Les Copains des bois, gelegen nabij de Waalse bossen, richt zich op de vroege verwerkingsfasen, terwijl
Sonian Wood Coop, dicht bij de Brusselse markt, een stedelijk schrijnwerkatelier ontwikkelt. Dit operationele netwerk zou zonder de mentale en logistieke steun van deze Europese financiering niet mogelijk zijn geweest.
