Hoe maak je verpakkingen echt circulair? De voorbije jaren onderzochten vier Living Labs van VLAIO hoe herbruikbare verpakkingen in de praktijk werken.
Circulariteit in verpakkingen: vier Living Labs over hergebruik
Verpakkingen zijn onmisbaar voor transport, bescherming en gebruiksgemak, maar veroorzaken ook een groot materiaalverbruik en veel afval.
Daarom experimenteerden de Living Labs REmedi, SIXPACK, RePACE en RERUN met herbruikbare oplossingen voor onder meer
- medische verpakkingen
- bierverpakkingen
- afhaalmaaltijden
- kartonnen verzenddozen
Hun conclusie is duidelijk: een circulaire verpakking is meer dan een slim ontwerp. Succes hangt af van samenwerking, logistiek en gebruiksgemak.
Het begint bij samenwerking
HergebruikHergebruik is elke activiteit waarin stoffen, materialen of producten die geen afval zijn, opnieuw voor hun oorspronkelijke toepassing worden gebruikt. werkt alleen wanneer alle schakels in de keten samenwerken. Heldere afspraken, een efficiënte retourlogistiek en goed georganiseerde terugnamesystemen zijn minstens even belangrijk als de verpakking zelf.
Dat bleek bijvoorbeeld uit REmedi, waar de grootste circulaire winst niet alleen voortkwam uit een nieuw verpakkingsontwerp, maar ook uit een betere organisatie van de volledige keten.
Ook RePACE toonde aan dat samenwerking tussen horeca, consumenten, logistieke partners en overheden essentieel is om herbruikbare maaltijdverpakkingen op grotere schaal uit te rollen.
Breng je idee in de praktijk
De Living Labs beperkten zich niet tot theoretische modellen. Ze testten hun oplossingen in realistische omstandigheden.
Zo ontwikkelde REmedi herbruikbare verpakkingen voor klinische studiekits, met een potentiële CO₂-reductie tot 77,5%.
SIXPACK testte een herbruikbare bierverpakking in 81 winkels. Daaruit bleek dat de CO₂-impact vanaf de achtste hergebruikscyclus lager ligt dan die van een klassieke kartonnen verpakking.
RERUN onderzocht dan weer hoe kartonnen verzenddozen en papierreststromen een tweede leven kunnen krijgen.
Gebruiksgemak maakt het verschil
Ook de gebruiker speelt een sleutelrol. Consumenten staan vaak positief tegenover herbruikbare verpakkingen, maar dat leidt niet automatisch tot circulair gedrag. In het SIXPACK-project bracht slechts ongeveer 35% van de kopers de verpakking effectief terug.
De Living Labs tonen daarom aan dat eenvoudige terugnamesystemen, duidelijke communicatie en praktische ondersteuning nodig zijn om hergebruik succesvol te maken.
De belangrijkste les? Circulaire verpakkingen bieden veel potentieel, maar succes hangt af van meer dan technologie alleen. Ook logistiek, bedrijfsmodellen en het gedrag van consumenten spelen een belangrijke rol.
Aan de slag met herbruikbare verpakkingen?
Wil je als ondernemer aan de slag met herbruikbare verpakkingen? Ontdek praktijkvoorbeelden en raadpleeg onze toolbox.