Kan beschermende werkkleding worden gemaakt zonder PFAS?

PFAS is de afkorting voor Per- en Polyfluorinated Alkyl Substances (PFAS) en is een verzamelnaam voor duizenden synthetisch geproduceerde chemicaliën met een vergelijkbare chemische structuur. Die chemische stoffen worden in de industrie vervaardigd door middel van chemische reacties, in tegenstelling tot natuurlijke materialen die rechtstreeks uit de natuur kunnen worden gewonnen.

Op moleculair niveau bestaan PFAS uit koolstofketens waarop meerdere fluoratomen zijn ingeplant. De koolstof-fluorverbinding wordt geclassificeerd als de sterkste chemische binding. Door hun stabiele structuur zijn de chemicaliën extreem moeilijk afbreekbaar in de natuur (“forever chemicals”). PFAS hebben dan ook een aanzienlijke negatieve invloed op het milieu en de volksgezondheid.

Producten die PFAS bevatten, lekken gevaarlijke stoffen gedurende hun volledige levenscyclusDe levenscyclus van een product houdt rekening met alle activiteiten die meespelen in de fabricage, het gebruik, het vervoer en de afdanking van dat product.. Die chemicaliën komen vervolgens in de natuur terecht, onder andere via grondwater en drinkwater. Het is aangetoond dat PFAS significant negatieve effecten hebben op mens en dier. Zo kunnen ze onder andere leiden tot verschillende soorten kanker, voortplantingsproblemen, verstoring van het immuunsysteem en lever- en nierschade.

Waarom wordt PFAS gebruikt in beschermende kleding?

Bij beroepen in risicovolle omgevingen staat de bescherming van de drager centraal. Daarom worden hoge eisen gesteld aan de beschermende kleding.

PFAS worden als impregnering op afgewerkte doeken aangebracht, zodat ze bestand zijn tegen vloeistoffen met een lage oppervlaktespanning, zoals olie, o-xyleen en n-butanol. Bovendien hebben PFAS ook goede filmvormende eigenschappen en kunnen worden gebruikt als alternatief voor een afwerking op doeken zoals een membraan of laminaat. Een PTFE-membraan (Polytetrafluorethyleen) is een voorbeeld van een veelgebruikt PFAS-membraan dat de kleding een hoge waterafstotendheid en een goed ademend vermogen geeft. De voordelen van PFAS zijn de reden waarom ze worden gebruikt als bescherming in werkkleding, ondanks de gekende negatieve gevolgen voor het milieu.

Beschermende kleding tegen chemicaliën

Voor beschermende kleding tegen chemische stoffen worden PFAS vaak gebruikt om bescherming te bieden tegen spatten van chemische stoffen uit de vier chemische groepen: zuur, base, aromatische koolwaterstof en alcohol.

In de norm EN 13034 wordt de waterafstotendheid van het doek getest tegen 30 % zwavelzuur, 10 % natriumhydroxide/lye, o-xyleen en n-butanol. Om een kledingstuk van een CE-markering te voorzien, vereist de norm EN 13043 alleen een goedgekeurd resultaat voor een van de vier chemicaliën.

Oplossingen voor een PFAS-vrij assortiment

Trendsetters in de textielsector, zoals het bedrijf Tranemo Advanced Workwear, bieden innovatieve oplossingen aan die de impact op het milieu verminderen zonder afbreuk te doen aan het beschermingsniveau. Verschillende bedrijven maken er ondertussen een prioriteit van het PFAS-gebruik terug te dringen. Ze beschouwen dit als een voorwaarde om te kunnen blijven werken aan een duurzame industrie.

PFAS vormen een aanzienlijk risico voor het milieu en de gezondheid van mens en dier. Het is dus cruciaal om maatregelen te nemen om de uitstoot en verspreiding van deze stoffen te verminderen en om de impact op ecosystemen te monitoren. Het bewustzijn over de schadelijkheid van PFAS groeit, en er zijn steeds meer initiatieven om deze stoffen aan te pakken en te reguleren.

Beschermende kleding met chemische bescherming gecertificeerd volgens EN 13034

>>Belangrijkste beschermende eigenschap - Bescherming tegen chemicaliën in vloeibare vorm (zuur, base, aromatische koolwaterstof en alcohol) <<

Dankzij tests en innovatie ontwikkelen verschillende bedrijven producten met een PFAS-vrije finish die uitstekend werken als bescherming tegen zuren of basen. Die afwerking wordt dan ook gebruikt op veel van werkkleding met chemische bescherming. Een PFAS-vrije afwerking heeft echter een lagere oppervlakte-energie en kan alleen vloeistoffen met een hoge oppervlaktespanning, zoals zuur, base en water afstoten.

Verschillende gebruikers hebben echter beschermende kleding nodig die olie afstoot of bescherming biedt tegen o-xyleen en n-butanol. Hiervoor werd nog geen PFAS-vrije oplossing gevonden, waardoor het onmogelijk is om PFAS volledig uit te faseren. Maar ook hier wordt aan gewerkt.

Vlamvertragende kleding met vlamboogbescherming gecertificeerd volgens EN 61482-2

>> Belangrijkste beschermende eigenschap - Bescherming tegen vlamboog en thermische hitte <<

Ook voor shellkleding met vlamboogcertificering wordt vaak gebruik gemaakt van PFAS-membranen om de vlamboogbescherming te verhogen en een hogere ELIM-waarde (“Incident Energy Limit Value) te bereiken. Een PFAS-vrij PU-membraan dat vlamtests en vlamboogtests kan doorstaan, vormt een alternatief. Het is toepasbaar voor individuele kledingstukken of in laag-op-laag systemen met bescherming tegen hogere energieën.

Op die manier zet de bedrijfswereld zich in om waar mogelijk PFAS geleidelijk uit volledige productportfolio’s te weren en draagt ze actief haar steentje bij aan een duurzamere economie.